Van maagd tot guru in het Social Readiness Model

Social Readiness Model - Social Media ModellenNu social media wereldwijd bij allerlei typen organisaties is ingebed, ontstaat een groot spectrum aan fasen waarin organisaties zijn beland. Bij de Volwassenheidsmodellen zijn al meerdere modellen te vinden die omschrijven hoe deze fasen er uit zien. Internet adviesbureau Jungle Minds heeft z’n eigen versie gemaakt en onderscheid daarin vijf fasen.

De vijf fasen zijn eenvoudig omschreven, waarbij goed gebruik is gemaakt van vier eigenschappen die bij elk type organisatie spelen, te weten business mentaliteit, organisatiestructuur, technologie en stakeholder interactie. Op basis van de invulling hiervan is aan te duiden in welke fase je je als organisatie bevindt.

Het model wordt door Jungle Minds in meerdere blogs omschreven: onder andere een uitleg van het model en een stappenplan. Die laatste blog vult namelijk de uitleg van het model perfect aan door te laten zien welke stappen nodig zijn om je uiteindelijk als ‘expert’ of ‘guru’ te manifesteren.

De complete uitleg van het model is ook op deze website te vinden, namelijk bij het Social Readiness Model.

Nieuw Social Media Model: Social Media Fasering

Social Media Fasering Model - SMFSjef Kerkhofs, bekend van het Social Strategy Model, heeft eind 2011 samen met Robbert Gangadin namens DailyDialogues het Social Media Faseringsmodel ontwikkeld (kortweg SMF). In dit model wordt de bekende driedeling ‘paid media, owned media, earned media‘ gekoppeld aan de fase waar een organisatie zich in bevindt als het gaat om het gebruik van Social Media.

Behalve de fase waarin een bedrijf zich bevindt, geeft dit model tevens antwoorden op vragen als ‘waar besteed ik mijn budget aan per fase’ en ‘wat zijn de beste KPI’s per fase’. De horizontale as is een tijdlijn en het model geeft daarmee duidelijk handen en voeten aan de volgorde waarin de Social Media initiatieven normaliter plaats vinden: paid media om bereik op te bouwen, owned media om de content te maken en te verspreiden en earned media dat de conversatie op gang brengt.

Het model is helder en overzichtelijk en zorgt voor een stuk herkenbaarheid door het gebruik van de alom bekend paid-owned-earned media triangel. De complete uitleg van het model is op deze website te vinden bij de uitwerking van het Social Media Fasering model.

Social Media Marketing (Managementboek.nl) - Sjef Kerkhofs, Robbert Gangadin. Inclusief Social Fasering Model

Het Social Media Fasering Model wordt tevens beschreven in het boek Social Media Marketing van Sjef Kerkhofs en Robbert Gangadin.

The Brandsphere Infographic

Mooie infographics zijn altijd welkom. En met name infographics die écht iets toevoegen aan de inzet van Social Media. Brian Solis weet de inzet van media voor bedrijven samen te vatten in een redelijk complex model, de ‘Brandsphere Infographic’. Wat is zijn bedoeling? De paid-earned-owned media triangel wordt uitgebreid met Promoted Media en  Shared Media. Door op verschillende niveaus (weergegeven door de ‘ringen’) keuzes te maken, kan uiteindelijk beslist worden welk type (Social) Media het best kan worden ingezet. Goede insteek. Het vergt echter wel even tijd voordat je het model jezelf eigen hebt gemaakt.

The Brandsphere Model

Een uitgebreide uitleg over het Brandsphere model is te vinden op Solis’ blog.

De zes fasen van Social Media integratie

Volgens Gaurav Mishra (India) zijn er zes fasen om Social Media te integreren in je bedrijfsvoering. Mishra heeft een inventief model bedacht dat uit opeenvolgende stappen bestaat. De zes stappen kunnen op twee assen worden geplaatst. Op de horizontale as vinden we de platformen, programma’s en processen, oftewel de vorm van je Social Media activiteiten. De verticale as beslaat de mate van activiteit, weergegeven door inactiviteit, incubatie en integratie.

Zes Fasen voor een volwassen Social Media organisatie

De stappen worden door de mate van activiteit, gecombineerd met de vorm, samengesteld. Hierdoor krijg je de volgende stappen:

  1. Maak een microwebsite (focus) of creëer een campagne.
  2. Zorg voor een bijbehorende Social Media pagina, zoals Twitter of Facebook.
  3. Bedenk een wedstrijd op het Social Media kanaal om meer volgelingen te krijgen.
  4. Integreer Social Media in je bestaande platformen.
  5. Integreer Social Media in je marketing en communicatie programma’s.
  6. Integreer Social Media in je strategische bedrijfsactiviteiten.

.
Voor een uitgebreide uitleg van dit model wordt verwezen naar de SlideShare-presentatie van Mishra.

Forrester’s Vijf stadia van Social Media volwassenheid

Forrester Research logoVorige maand heeft Forrester weer eens een ‘report’ uitgebracht, waarbij ze de volwassenheid van Social Media gebruik in organisaties beschrijven. Er zijn al vele modellen op dit gebied, die elk hun eigen draai hier aan geven, maar de basis is nagenoeg gelijk. Uit de resultaten van het Forrester onderzoek, met de titel ‘Accelerating Your Social Maturity: How To Move From Social Experimentation To Business Transformation‘, kan een vergelijking worden gemaakt met de Innovatietheorie van Rogers, waar enkele elementen uit het Forrest rapport op gebaseerd lijken te zijn.

Forrester omschrijft vijf stadia waar bedrijven in verblijven als het op de adoptie van Social Media aankomt:

  • Laggards. Forrester schat dat 1 op de 5 organisaties zich nog niet met Social Media bezighouden.
  • Testing stage. Het testen en experimenteren wordt door Forrester omschreven als ‘gedistribueerde chaos’. Om hier uit te komen zal er een ‘herder’ naar voren moeten treden die zijn schaapjes (medewerkers) bij elkaar houdt en dezelfde richting op stuurt. Tevens wordt er op een simpele en goedkope manier gekeken naar wat er over de organisatie op Social Media wordt gezegd.
  • Coordinating stage. In dit stadium herkent het management het risico, maar ook de kansen van het gebruik van Social Media. Er worden middelen vrijgemaakt voor Social Media activiteiten en de uitvoering wordt steeds vaker gecentraliseerd uitgevoerd.
  • Scaling and optimizing stage. In de vorige fase werden activiteiten gecoördineerd, in het ‘scaling and optimizing’ stadium worden inspanningen geoptimaliseerd om er een duidelijk en afgekaderd rendement uit te halen. Ook komt integratie met andere marketingactiviteiten (waaronder offline marketing) om de hoek kijken en het monitoren van de implicaties van Social Media acties staat centraal. Oftewel: het bepalen van de ROI van je online acties.
  • Innovators. Het hoogste stadium wordt bereikt wanneer alle leden van de organisatie, inclusief het management, achter het (strategisch) gebruik van Social Media staan. Alle medewerkers weten hoe zij met Social Media om moeten gaan en kunnen het inzetten ten goede van het bedrijfsresultaat.

Social Media Model Review: Social Media Adoption Curve

Adoptiemodellen hebben een herkenbare opbouw; in chronologische volgorde worden bepaalde fasen door organisaties voltooid, waarna er een volgende fase plaatsvindt. Ondanks alle literatuur en Social Media success-cases, blijven organisaties de meeste fasen keurig doorlopen.Social Media Model - Social Media Adoption Model

Als laatste adoptiemodel is de Social Media Adoption Curve toegevoegd. Een model dat meerdere fasen aangeeft, maar daarbij ook twee belangrijke ‘mindshifts’ bij organisaties constateert. De eerste vindt plaats tussen het eenrichtingsverkeer dat organisaties als verlengstuk van de traditionele marketingtactieken beoefent, en het tweerichtingsverkeer dat ontstaat wanneer diezelfde organisaties de waarde van Social Media als dialoogtool inschatten.
De tweede mindshift vindt plaats wanneer de Social Media gebruikers, behalve als informatiebron, ook als creatiemiddel ingezet kunnen worden om betere prestaties te leveren door het verbeteren van producten, diensten en ideeën.

Enig punt van kritiek op dit model is de fase ‘broadcast’ (zenden). Social Media is al lang geen zendmiddel meer en dit wordt door veel organisaties ook onderkend. Laten we het erop houden dat het model al een tijdje bestaat, en dat het daarom deze fase bevat.

Kijk voor meer informatie over dit model bij: Social Media Adoption Curve.

Social Media Model Review: Social Strategy Learning Curve

Al de Social Media volwassenheidsmodellen die inmiddels de revue gepasseerd zijn, worden opgebouwd door middel van een stijgende lijn of curve. Het is inmiddels wel duidelijk dat het hoogst haalbare een totale Social organisatie betreft; voelsprieten in alle geledingen van de Social Media en totally connected met prospects, bestaande klanten en geïnteresseerden.

Social Media Strategy Learning CurveIn het adoptiemodel dat Mark Smiciklas op zijn blog introduceert komt dit opnieuw ter sprake. Hij geeft in zijn model een heldere weergave van feiten; een ‘Social’ organisatie, de hoogste tree in zijn model, is op dit moment nog een utopie. Enkele uitzonderingen daargelaten. Hoewel niet erg expliciet, geeft hij tevens een andere belangrijke factor aan, waardoor de meeste organisaties niet staan te springen om Social Media als marketingkanaal te omarmen; de ROI. Het eerste gedeelte van de curve is rood gemarkeerd. Oftewel, op korte termijn is Social Media ROI onmogelijk. Pas in een later stadium, als je meer richting ‘social’ groeit, is een degelijke return-on-investment haalbaar. Het model geeft dit goed weer.

Op zijn blog geeft Smiciklas, behalve een duidelijke theoretische insteek, ook concrete handvatten om elke fase door te komen en zo te groeien richting een sociale relatie met je belanghebbenden en geïnteresseerden.

Kijk voor meer informatie over dit model bij: Social Media Strategy Learning Curve.

Social Media Modellen: handleiding, leidraad of overzicht?

Social Media worden volwassen. Social Media als vakgebied krijgt vorm. En ook het Social Media gebruik in organisaties wordt volwassener en professioneler. En met dit alles ontstaat ook steeds meer inzicht in theorieën en praktijkvoorbeelden die een experimenteerfase overbodig lijken te maken. De puberteit is voorbij, Social Media groeit op. Tijd dus om de balans op te maken en een overzicht te creëren om al deze modellen, theorieën, methoden en technieken in te gieten.

Een tijdje geleden ben ik begonnen om al deze modellen op een rijtje te zetten. En zoals met alle modellen, zijn de toepassingsmogelijkheden zeer divers. Er kan een onderscheid gemaakt worden in drie soorten modellen, namelijk:

  • Handleidingen, stappenplannen en checklisten. Oftewel, neem me bij de hand en vertel me precies wat ik moet doen. Natuurlijk gaat dit niet zo makkelijk; elke situatie is weer anders. De sterke punten van deze categorie modellen zijn de volledigheid, focus en volgorde.
  • Leidraden, handvatten en kaders. Deze categorie modellen blinken niet uit in gedetailleerdheid, maar verschaffen wel een raamwerk om aan de slag te gaan.
  • Overzichten en categoriseringen. Om er voor te zorgen dat iets geen brij wordt, zijn er overzichten en indelingen in groepen, eigenschappen en factoren. Zodat je weet over wat en wie je praat.

.
Social Media Modellen in categorieën

Tot zover eigenlijk niets nieuws. Modellen zijn er altijd al geweest, en de bovenstaande typering is nou niet wereldschokkend. Na intensief onderzoek, het verzamelen van modellen en het scheiden van het kaf van het koren, ben ik tot de volgende indeling gekomen:

SocialMediaModellen Overzicht

Alle modellen in een bepaalde categorie hebben enkele overeenkomsten in de basis. Zo hebben focusmodellen een Maslow-achtige hiërarchische ordening, met het spectrum dat van zeer passief naar zeer actief loopt. Ook de meetmodellen (ROI-modellen) bevatten gemeenschappelijke componenten. Implementatiemodellen zijn vaker ingericht als stappenplan.

Toepasbaarheid van Social Media Modellen

Om dit onderscheid toe te passen zijn de verschillende categorieën gelinkt aan de eerder besproken soorten modellen.

Social Media modellen, indelingen en categorieën

Adoptiemodellen

Waar plaats je Social Media in de organisatie? En welk strategisch kader gebruik je? Hoe pas je de organisatie aan aan Social Media gebruik? Deze vragen hebben te maken met de adoptie van Social Media. Nog vòòrdat je een Social Media strategie kunt implementeren, dien je een referentiekader en een methodiek vast te stellen. De modellen in deze categorie beschrijven manieren om Social Media te ‘adopteren’. Een goed voorbeeld in deze categorie is het Social Organizing model van de Altimeter Group (o.a. Jeremiah Owyang).

Implementatiemodellen

Hoe gebruik ik Social Media in mijn organisatie? Welke stappen dien ik te volgen/kan ik volgen? En hoe pas ik mijn organisatie hier op aan? Implementatiemodellen vertellen hoe je Social Media kunt ‘implementeren’ in je organisatie. De meeste modellen in deze categorie zijn als how-to model opgesteld. Dit vergemakkelijkt de implementatie in de organisatie. Het POST model van de Forrester Group is een bekende, simpele, doch doeltreffende, weergave van de belangrijkste stappen in een implementatietraject.
Er zijn echter ook modellen die meteen meer de diepte in gaan. Het Social Strategy Model is bijvoorbeeld meer een stappenplan voor implementatie van Social Media gebruik.

Focusmodellen

Er wordt veel gediscussieerd over hoe je als organisatie de markt moet ‘benaderen’. Deze modellen zou je daarom ook benaderingsstrategieën kunnen noemen. In de meeste gevallen gaan de modellen uit van een meer passieve houding tot een zeer actieve houding. Zij illustreren de afweging die gemaakt moet worden bij de benadering richting Social Media: welke focus gebruik je?
Het Social Media 24/7 model is een recent ontwikkeld focusmodel. Het is een model om te kijken waar je staat met Social Media en waar je naar toe wilt.

Weergavemodellen

Weergavemodellen geven (zoals de naam doet vermoeden) een beeld van de (gepercipieerde) werkelijkheid in het Social Media landschap. Bijvoorbeeld met betrekking tot hoe men zich gedraagt op Social Media en wat voor type Social Media gebruikers er zijn.  Een zeer bekend en alom geroemd/gebruikt model in deze categorie is dat van twee analisten van onderzoeksbureau Forrester: het Social Technographics Profile (zie ook het boek ‘Groundswell‘). De toepasbaarheid van dit model ligt in het feit dat je erachter komt welke benadering je dient te gebruiken richting de online markt. Hierdoor kan je achterhalen in welk segment je doelgroep valt en hier je online gedrag op aanpassen.

ROI-modellen (meetmodellen)

Vaak wordt de vraag gesteld wat Social Media nou eigenlijk oplevert. Op dit gebied zijn meerdere modellen gecreëerd om de Return-On-Investment (ROI) te kunnen bepalen. De meeste modellen gaan van kwantitatieve, goed meetbare, data naar kwalitatieve, vaak moeilijk definieerbare acties. Modellen in deze categorie proberen het proces van start tot einddoel te beschrijven. De Social Media ROI Pyramid is één van de modellen die dit proces en tevens de bijbehorende organisatorische rollen die bij elke stap in het ROI-proces horen, beschrijft.

Tenslotte

De categorisatie in Social Media Modellen is na initieel onderzoek en gaandeweg ontstaan. Net zoals een Social Media model ontstaat. De werkelijkheid is aan verandering onderhevig en dus ook deze indeling. Advies en tips in deze zijn vanzelfsprekend altijd welkom.

Social Media Model Review – Social Media Maturity Model

Afgelopen maand werd ik door Antoon van Luxemburg geattendeerd op een door M&I te ontwikkelen model. Het bleek een model te zijn dat nog ontbrak in de bonte verzameling Social Media Modellen op deze website. Het model maakt namelijk onderscheid in vier ‘volwassenheidsfasen’.

Social Media Modellen - Social Media Maturity Model

Momenteel is dit een ‘hot item’, want zowat elke organisatie is wel bekend met Social Media, maar hoe ver ben je nou eigenlijk? En kan je nog volwassener of professioneler worden op dit vlak?

Het model beschrijft zeer goed de verschillende fasen en elke fase is ook nog eens herkenbaar; er is bij elke trede wel een praktijkvoorbeeld (uit je eigen omgeving of wereldwijd) te bedenken. Na overleg zijn ook nog de overgangen tussen de fasen benoemd. Dit maakt het model compleet; het is een prima handvat om te kijken waar je staat. Dit framework is niet direct toepasbaar of zorgt ervoor dat je als organisatie ineens het licht ziet. Maar dat hoeft ook niet. Een handvat is tenslotte ook een leidraad.

In eerste instantie is dit een prima model. Je kunt er mee doen wat je wilt. Een nadere toelichting zal op den duur noodzakelijk zijn; hoe werkt de overgang van de ene naar de andere fase? Is er eigenlijk wel een scheiding te maken tussen de twee fasen of vloeien deze in de praktijk meer in elkaar over?

Kijk voor meer informatie over dit model bij: Social Media Maturity Model.

Toegelicht: Volwassenheidsmodellen

Sinds vandaag is SocialMediaModellen.nl een categorie modellen rijker. De volwassenheidsmodellen. Tussen alle categorieën ontbrak blijkbaar toch nog een groep modellen. Ik zal uitleggen waarom deze categorie nu bestaat, hoe deze binnen het geheel aan categorieën Social Media modellen past en welke modellen hier binnen vallen.

Social Media Modellen - AdoptiemodellenDe meest gebruikte modellen, waar veel gebruik van wordt gemaakt, zijn de Implementatiemodellen. Op welke manier implementeer ik een Social Media beleid? En welke strategie volg ik met Social Media? Deze modellen zijn veelomvattend en maken gebruik van de vele expertise die er is, onder andere bij onderzoeksbureaus Forrester en Altimeter. Wat automatisch volgt na de implementatie van een Social Media Strategie, is een meetmodel om de ROI van al je inspanningen te meten. Als laatste zijn er nog de weergavemodellen. Deze groep modellen geeft overzichtelijk weer hoe je gebruikers van Social Media kunt indelen, in verschillende dimensies.

Wat echter nog vòòr het implementeren speelt, is het strategisch kader waarbinnen Social Media geïmplementeerd dient te worden. Wat zijn de randvoorwaarden? Wie is verantwoordelijk voor het strategische, tactische en operationele gedeelte van Social Media? Oftewel: hoe richt ik mijn organisatie in. En waar wordt dit alles geïnitieerd? Is dit aan de top of komt het vanuit de medewerkers? Al deze vragen kun je beantwoorden door gebruik te maken van Volwassenheidsmodellen. Modellen om de aanleiding en het strategisch kader vast te stellen.

De nieuwe categorie vind je hier. Zijn er nog meer modellen die hier niet genoemd zijn, dan hoor ik dat graag!