Social Media Modellen voor stage- of afstudeeropdracht?

Regelmatig krijg ik van studenten de vraag welk model geschikt is om te gebruiken voor een stage-opdracht of een afstudeerstage. Soms heel algemeen, maar ook zeer gerichte en specifieke vragen naar (het gebruik van) social media modellen.

Worstel je ook met welk model handig is om te gebruiken? Je kunt je dan een paar zaken gaan bedenken. Ik zet ze hieronder op een rij, zodat je tot een goede keuze van één of meerdere modellen kunt komen.

Gaat het om een visie/strategie of moet je praktische adviezen geven?
Soms wordt gevraagd naar een visie op social media, of een plan of strategie om social media in te zetten voor het stagebedrijf. Als dat het geval is, dan dien je eerst een analyse te maken van de huidige situatie. Kijk eerst hoe social media in de organisatie wordt gebruikt, door na te vragen of het centraal in de organisatie wordt geregeld, of dat meerdere mensen gebruik maken van de social media account van het bedrijf. Hier gebruik je het Social Organizing Model voor, om te bepalen hoe dit bij het bedrijf in elkaar steekt. Je kunt echter ook nog wat meer zaken onderzoeken, zoals welke technologieën worden gebruikt en hoe met stakeholders (relaties, klanten, etc.) wordt omgegaan. Lees dan vooral het Social Readiness Model om de fase te bepalen.

Social Media Modellen - Conversation Prism 2013, Brian SolisAls je praktische adviezen wordt gevraagd, ga dan eerst na welke social media kanalen worden gebruikt, en ook waar nog kansen liggen. Bekijk bijvoorbeeld de Conversation Prism om extra aan te geven in welke categorieën de gebruikte social media kanalen kunnen worden geplaatst. Zoek daarna literatuur, blogs en artikelen die meer uitleggen over de specifieke social media kanalen. Kijk vervolgens ook naar de manier waarop deze kanalen worden gebruikt richting de doelgroep (Social Media Piramide) en wat de inhoud en manier van communiceren per kanaal is (Social Media Roadmap).

Wordt je gevraagd om een plan en planning te maken om social media ‘uit te rollen’?
Bepaalde stage-opdrachten draaien om het schrijven van een plan en zelfs een tijdsplanning wanneer welke social media kanalen ingezet kunnen worden. Kijk ook naar de vorige paragraaf over de ‘praktische adviezen’ om hier een begin mee te maken. Daarna gebruik je een Strategisch model, welke je vindt in de categorie Implementatiemodellen. Heel praktische modellen zijn de Social Media Cycle en het Social Strategy Model, die meerdere stappen beschrijven waarin je een plan of strategie vorm kunt geven. Je kunt deze stappen zelfs gebruiken als hoofdstukken voor je scriptie of document.

Moet je gaan bepalen wat de waarde is van social media of een specifiek kanaal? Of wat het oplevert wanneer social media wordt gebruikt?
Deze vraag zie je vaak terugkomen bij bedrijven die nog niet zover zijn met social media. Bepaal dus eerst in welke volwassenheidsfase ze zich bevinden.

Social Media ROI Pyramid (Jeremiah Owyang)

Bijvoorbeeld door het Social Media Maturity Model te gebruiken. Daarna zoek je uit wat precies de vraag is die leeft bij het bedrijf. Je kunt de inspanning van social media (voor bijvoorbeeld marketing- en communicatiedoeleinden) indelen in meerdere categorieën (zie het Vierfasenmodel), en ook met bijbehorende acties gekoppeld, zoals in het Social Impact Model. Ga na in hoeverre je bepaalde KPI’s (belangrijke doelstellingen) in de organisatie kunt meten en noteer deze in het model. Wil je echt berekeningen gaan maken, dan kan het Social Analytics Framework je helpen. In de bijbehorende infographic staan alle formules, maar pas op dat je je niet blind staart op de uitkomsten, want social media kan voor zoveel verschillende zaken worden ingezet, dat een 100% te meten ROI (return-on-investment) niet te halen is.

Wordt je gevraagd hoe doelgroepen bepaald en benaderd kunnen worden via social media?
Vanzelfsprekend is dat een goede en logische vraag. Kijk eerst goed naar de indeling van doelgroepen. Dat kan namelijk op basis van hoe loyaal ze zijn aan het bedrijf (Social Media Engagement Funnel), hoe actief ze op internet en social media kanalen zijn (Social Technographics Ladder), of hoeveel ze van zichzelf laten zien (Social Media Usage Framework). Ga vervolgens na wie de doelgroep is en onderzoek door middel van vragenlijsten of kwantitatief onderzoek onder de klanten en niet-klanten, waar ze zich bevinden. Plot dit in een grafiek of één van de Weergavemodellen, zoals hier genoemd.

SocialMediaModellenBoekVerder nog iets?
Zijn er nog andere vragen die je krijgt, die niet hierboven genoemd staan? Bekijk eens de verschillende categorieën en kijk wat je er uit kunt halen. De belangrijkste modellen staan ook in het Social Media Modellenboek, waar ze nog verder uitgewerkt staan. Hier vind je ook cases en combinaties van meerdere modellen, die nog meer inzichten verschaffen.

Bepaal je niveau en maak stappen op Social Media

Social Readiness Model - Social Media ModellenOm te beoordelen hoever een bedrijf is in het gebruik van Social Media, kun je het Social Readiness Model, ontwikkeld door Jungle Minds in 2012, gebruiken. Ieder bedrijf is in te delen in een fase uit dit model. Als ondernemer kun je ook voor jezelf bepalen waar je naar wilt doorgroeien én hoe je dat moet doen. In deze blogpost licht ik het model toe.

De fasen van het model
Een bedrijf dat een Social virgin is heeft Social Media niet georganiseerd. Dit bedrijf ‘zendt’ vooral productgerichte informatie en lokt weinig interactie uit.

Bedrijven in een Social junior fase hebben Social Media meestal bij één persoon of afdeling belegd. De berichten zijn productgericht en vaak eenrichtingsverkeer. Soms worden er Social Media tools ingezet om te luisteren en/of te zenden.

Continue reading

De 5 M’s van Social CRM

Social CRM is een buzzword dat al een geruime tijd rond zoemt in de wereld van Social Media, customer service, marketing en sales. Concreet gezien gaat het om een beweging, een visie. Maar daarnaast moeten de onderliggende systemen niet vergeten worden. Deze systemen aggregeren bestaande klantinformatie met openbare informatie van onder andere Social Media kanalen.

Ondanks dat het van een tijdje geleden is, is het nog steeds actueel. Dit model geeft een strategie weer om om te gaan met social media en bestaande klantgegevens. Via 5 stappen ‘embed’ je een Social CRM in je organisatie – een stap richting volwassenheid.

Social Media Model - Social CRM 5 M's - 5M-ModelBekijk de slideshare met bijbehorende uitleg hier.

De weg naar Social Media Succes: infographic model

Een mooie infographic over de inzet van Social Media is altijd leuk, maar als het ook nog eens een bruikbaar model is, is het voedsel voor SocialMediaModellen.nl. Afgelopen november kwam Jason Cornier met onderstaand model:

Social Media Model - Digital Path to Social Media Success

Het model lijkt enigszins warrig, maar na ontleding van de verschillende stappen, komt de logica naar boven. In bovenstaand overzicht zijn de stappen (1) Business Intelligence, (2) Content Creation, (3) Activation and Acquisition en (4) Engagement te onderscheiden:

Business Intelligence
Social Media Model - Digital Path to Social Media Success 1Onder business intelligence valt het verzamelen van data als voorbereiding op de te vormen Social Media strategie. Klantonderzoek, het analyseren van websitestatistieken en Social Media monitoring zijn hierin belangrijke aspecten.

Social Media Model - Digital Path to Social Media Success 2Contentcreatie
Het creëren van content is onmisbaar in een goede Social Media Strategie. Om een goede contentstrategie vast te stellen, adviseert Cornier bruikbare content (makkelijk te delen en data-gedreven), verschillende contenttypes (informatief, educatief, conversie-gedreven, lange termijn contentstrategie versus korte termijn en de achterliggende gedachten m.b.t. waarom men iets gaat delen.

Social Media Model - Digital Path to Social Media Success 3Activatie en acquisitie
Om te zorgen voor activatie van de doelgroep is het nodig dat de bedrijfsonderdelen die gaan over PR, E-mail, Paid Media (digitaal, print, beeld), Owned Media (merk-websites, mobiel, online, communities, etc.), Partnerschappen en Search (zoekmachineoptimalisatie en zoekmachine-adverteren) nauw samenwerken in distributie en segmentatie.

Social Media Model - Digital Path to Social Media Success 4Deelname
De organisatie zal niet alleen moeten zenden, maar ook actief deel moeten nemen om de strategie te continuëren en het contentplan in werking te zetten. Dit is een blijvend iets, wat veel bedrijven over het hoofd zien. Hier dient tijd in geïnvesteerd te worden. Alleen zo kun je Social Media succes boeken.

Bekijk het complete model op searchenginewatch.com.

Fan weergave: het Fan Engagement Spectrum

Natuurlijk wil je als bedrijf meer klanten. Het liefst regelmatig terugkomende klanten. Maar waar zou je zijn zonder fans? De status ‘fan’ geeft al aan dat diegene meer is dan alleen klant of bezoeker. Fans zijn er in verschillende mate, zo laat onderstaand model zien. Het model is gepubliceerd in een infographic van Moontoast en beschrijft fans van potentieel tot super fan.

Social Media Modellen - Fan Journey / Fan Engagement Spectrum - Moontoast

De stap van potentieel naar een ‘engaged’ (betrokken) fan is een zeer belangrijke. Als fans eenmaal je merk of product een warm hart toedragen, dien je alles in het werk te zetten om fans zo ver te krijgen dat ze jouw marketinginspanningen overnemen. Middelen hiervoor zijn er in overvloed, denk aan ‘Share’ buttons en tell-a-friend mailingen.

Enig puntje van kritiek op de opbouw van het model is de scheiding tussen een kopende fan (‘purchasing fan’) en een ambassadeur (‘advocate fan’). Ook als je geen producten koopt, kan je zeer bewust fan van een merk zijn, maar heb je nog geen producten gekocht omdat het product bijvoorbeeld nog onbetaalbaar is (denk aan Ferrari-fans). Deze elementen zijn dus eigenlijk in elkaar verwoven.

Kijk voor de complete infographic op de site van Moontoast.

Nieuw Social Media Model: Behaviorgraphics

Brian Solis, auteur van het boek Engaged!, dat inmiddels al weer een revisie heeft ondergaan, blijft Social Media aan een psychologische test onderwerpen. Op zijn blog schrijft hij regelmatig over de achterliggende gedachte van mensen op Social Media, waarom wij ons daar zo gedragen en wie we zijn. Voer voor diepgaande analyses. Social Media Modellen - Social Behaviorgraphics model door Brian Solis (weergavemodel)Maar ook voor een categorisatie van al deze verschillende persoonlijkheden op internet. In zijn Behaviorgraphicsmodel worden al deze persoonlijkheden beschreven. Hij heeft nogal wat verschillende types weten te onderscheiden.

Mijns inziens is het model echter iets te kort door de bocht. Wat zijn de elementen die bepalen wat voor type je bent? Wat is de oorzaak, maar ook met name: wat is het gevolg van deze categorisatie? Hoe moet je als bedrijf een bepaald type benaderen?

Bepaalde categorieën Social Media gebruikers lijken daarnaast erg op elkaar. Zo onderscheidt Solis de Broadcasters (personen die alleen maar zenden), de Self-promotors (personen die alleen zichzelf promoten) en de Egocasters (personen die zichzelf boven anderen verheffen, ten koste van alles en iedereen). Ook de Social climbers (personen die zichzelf hebben opgewerkt op Social Media) en de Socialites (prominente personen op het internet) vertonen gelijkenissen. Daarnaast wordt er veel ingezet op ‘negatieve persoonlijkheden’, terwijl er ook genoeg typen personen zijn die een positieve houding ten opzicht van bedrijven of websites hebben, of die anderen helpen in plaats van alleen zichzelf op een sokkel te zetten.

Kortom, Brian Solis is erg goed in grafische vormgeving (ook getuige zijn Conversation Prism), maar de inhoudelijke uitwerking van zijn modellen laat nog te wensen over.

Kijk voor meer informatie over dit model bij het Behaviorgraphics model.

Forrester’s Vijf stadia van Social Media volwassenheid

Forrester Research logoVorige maand heeft Forrester weer eens een ‘report’ uitgebracht, waarbij ze de volwassenheid van Social Media gebruik in organisaties beschrijven. Er zijn al vele modellen op dit gebied, die elk hun eigen draai hier aan geven, maar de basis is nagenoeg gelijk. Uit de resultaten van het Forrester onderzoek, met de titel ‘Accelerating Your Social Maturity: How To Move From Social Experimentation To Business Transformation‘, kan een vergelijking worden gemaakt met de Innovatietheorie van Rogers, waar enkele elementen uit het Forrest rapport op gebaseerd lijken te zijn.

Forrester omschrijft vijf stadia waar bedrijven in verblijven als het op de adoptie van Social Media aankomt:

  • Laggards. Forrester schat dat 1 op de 5 organisaties zich nog niet met Social Media bezighouden.
  • Testing stage. Het testen en experimenteren wordt door Forrester omschreven als ‘gedistribueerde chaos’. Om hier uit te komen zal er een ‘herder’ naar voren moeten treden die zijn schaapjes (medewerkers) bij elkaar houdt en dezelfde richting op stuurt. Tevens wordt er op een simpele en goedkope manier gekeken naar wat er over de organisatie op Social Media wordt gezegd.
  • Coordinating stage. In dit stadium herkent het management het risico, maar ook de kansen van het gebruik van Social Media. Er worden middelen vrijgemaakt voor Social Media activiteiten en de uitvoering wordt steeds vaker gecentraliseerd uitgevoerd.
  • Scaling and optimizing stage. In de vorige fase werden activiteiten gecoördineerd, in het ‘scaling and optimizing’ stadium worden inspanningen geoptimaliseerd om er een duidelijk en afgekaderd rendement uit te halen. Ook komt integratie met andere marketingactiviteiten (waaronder offline marketing) om de hoek kijken en het monitoren van de implicaties van Social Media acties staat centraal. Oftewel: het bepalen van de ROI van je online acties.
  • Innovators. Het hoogste stadium wordt bereikt wanneer alle leden van de organisatie, inclusief het management, achter het (strategisch) gebruik van Social Media staan. Alle medewerkers weten hoe zij met Social Media om moeten gaan en kunnen het inzetten ten goede van het bedrijfsresultaat.

Social Media Model Review: Social Strategy Learning Curve

Al de Social Media volwassenheidsmodellen die inmiddels de revue gepasseerd zijn, worden opgebouwd door middel van een stijgende lijn of curve. Het is inmiddels wel duidelijk dat het hoogst haalbare een totale Social organisatie betreft; voelsprieten in alle geledingen van de Social Media en totally connected met prospects, bestaande klanten en geïnteresseerden.

Social Media Strategy Learning CurveIn het adoptiemodel dat Mark Smiciklas op zijn blog introduceert komt dit opnieuw ter sprake. Hij geeft in zijn model een heldere weergave van feiten; een ‘Social’ organisatie, de hoogste tree in zijn model, is op dit moment nog een utopie. Enkele uitzonderingen daargelaten. Hoewel niet erg expliciet, geeft hij tevens een andere belangrijke factor aan, waardoor de meeste organisaties niet staan te springen om Social Media als marketingkanaal te omarmen; de ROI. Het eerste gedeelte van de curve is rood gemarkeerd. Oftewel, op korte termijn is Social Media ROI onmogelijk. Pas in een later stadium, als je meer richting ‘social’ groeit, is een degelijke return-on-investment haalbaar. Het model geeft dit goed weer.

Op zijn blog geeft Smiciklas, behalve een duidelijke theoretische insteek, ook concrete handvatten om elke fase door te komen en zo te groeien richting een sociale relatie met je belanghebbenden en geïnteresseerden.

Kijk voor meer informatie over dit model bij: Social Media Strategy Learning Curve.

Social Media Model Review: Engagement Pyramid

The Altimeter Group van Charlene Li en Jeremiah Owyang is, net als de Forrester Group, toonaangevend als het onderzoeken, bijbehorende resultaten en daar aan gekoppelde modellen betreft. De competenties om modellen uit goed geformuleerde onderzoeksvragen en -resultaten te extraheren zijn ruim aanwezig bij Altimeter. Een model dat al bijna 2 jaar geleden door Charlene Li werd opgesteld is de Engagement Pyramid.

Social Media Model Review - Social Media Engagement Pyramid - Altimeter Group (Charlene Li)Deze Social Media denkwijze is een herkenbaar weergavemodel; Li heeft het Social Technographics Profile nog vers in haar hoofd gehad, toen ze dit model opstelde. De pyramidevorm geeft meteen al een onderscheid in fasen aan; probeer als organisatie eerst de basis (de onderste lagen) onder de knie te krijgen, alvorens je de bovenste lagen Social Media gebruikers probeert aan te spreken.

Het goede aan dit model is de toepasbaarheid; op elk niveau van de Pyramid worden zowel de gebruikers omschreven, als wat je als organisatie, instelling, website, etc. moet doen om in de belevingswereld van die specifieke groep gebruikers te kruipen. En de adviezen die worden gegeven zijn duidelijk, helder omschreven.

Het model is gecategoriseerd als weergavemodel; het geeft weer welke verschillende groepen Social Media users er zijn, en wat zij doen (watching, sharing, etc.). Daarnaast kan je dit ook als focusmodel betitelen; de beschrijving geeft aan wat je kan doen om te ‘connecten’ met de groepen gebruikers die je wilt bereiken. Vergelijk de Social Media Piramide.

Kortom, een helder omschreven, goed onderbouwd model, op basis van onderzoek van een gerenommeerd onderzoeksbureau. Wat mij betreft: verhelderend, en ook zeer bruikbaar!

Kijk voor meer informatie over dit model bij: Engagement Pyramid.