Social Media Modellen voor stage- of afstudeeropdracht?

Regelmatig krijg ik van studenten de vraag welk model geschikt is om te gebruiken voor een stage-opdracht of een afstudeerstage. Soms heel algemeen, maar ook zeer gerichte en specifieke vragen naar (het gebruik van) social media modellen.

Worstel je ook met welk model handig is om te gebruiken? Je kunt je dan een paar zaken gaan bedenken. Ik zet ze hieronder op een rij, zodat je tot een goede keuze van één of meerdere modellen kunt komen.

Gaat het om een visie/strategie of moet je praktische adviezen geven?
Soms wordt gevraagd naar een visie op social media, of een plan of strategie om social media in te zetten voor het stagebedrijf. Als dat het geval is, dan dien je eerst een analyse te maken van de huidige situatie. Kijk eerst hoe social media in de organisatie wordt gebruikt, door na te vragen of het centraal in de organisatie wordt geregeld, of dat meerdere mensen gebruik maken van de social media account van het bedrijf. Hier gebruik je het Social Organizing Model voor, om te bepalen hoe dit bij het bedrijf in elkaar steekt. Je kunt echter ook nog wat meer zaken onderzoeken, zoals welke technologieën worden gebruikt en hoe met stakeholders (relaties, klanten, etc.) wordt omgegaan. Lees dan vooral het Social Readiness Model om de fase te bepalen.

Social Media Modellen - Conversation Prism 2013, Brian SolisAls je praktische adviezen wordt gevraagd, ga dan eerst na welke social media kanalen worden gebruikt, en ook waar nog kansen liggen. Bekijk bijvoorbeeld de Conversation Prism om extra aan te geven in welke categorieën de gebruikte social media kanalen kunnen worden geplaatst. Zoek daarna literatuur, blogs en artikelen die meer uitleggen over de specifieke social media kanalen. Kijk vervolgens ook naar de manier waarop deze kanalen worden gebruikt richting de doelgroep (Social Media Piramide) en wat de inhoud en manier van communiceren per kanaal is (Social Media Roadmap).

Wordt je gevraagd om een plan en planning te maken om social media ‘uit te rollen’?
Bepaalde stage-opdrachten draaien om het schrijven van een plan en zelfs een tijdsplanning wanneer welke social media kanalen ingezet kunnen worden. Kijk ook naar de vorige paragraaf over de ‘praktische adviezen’ om hier een begin mee te maken. Daarna gebruik je een Strategisch model, welke je vindt in de categorie Implementatiemodellen. Heel praktische modellen zijn de Social Media Cycle en het Social Strategy Model, die meerdere stappen beschrijven waarin je een plan of strategie vorm kunt geven. Je kunt deze stappen zelfs gebruiken als hoofdstukken voor je scriptie of document.

Moet je gaan bepalen wat de waarde is van social media of een specifiek kanaal? Of wat het oplevert wanneer social media wordt gebruikt?
Deze vraag zie je vaak terugkomen bij bedrijven die nog niet zover zijn met social media. Bepaal dus eerst in welke volwassenheidsfase ze zich bevinden.

Social Media ROI Pyramid (Jeremiah Owyang)

Bijvoorbeeld door het Social Media Maturity Model te gebruiken. Daarna zoek je uit wat precies de vraag is die leeft bij het bedrijf. Je kunt de inspanning van social media (voor bijvoorbeeld marketing- en communicatiedoeleinden) indelen in meerdere categorieën (zie het Vierfasenmodel), en ook met bijbehorende acties gekoppeld, zoals in het Social Impact Model. Ga na in hoeverre je bepaalde KPI’s (belangrijke doelstellingen) in de organisatie kunt meten en noteer deze in het model. Wil je echt berekeningen gaan maken, dan kan het Social Analytics Framework je helpen. In de bijbehorende infographic staan alle formules, maar pas op dat je je niet blind staart op de uitkomsten, want social media kan voor zoveel verschillende zaken worden ingezet, dat een 100% te meten ROI (return-on-investment) niet te halen is.

Wordt je gevraagd hoe doelgroepen bepaald en benaderd kunnen worden via social media?
Vanzelfsprekend is dat een goede en logische vraag. Kijk eerst goed naar de indeling van doelgroepen. Dat kan namelijk op basis van hoe loyaal ze zijn aan het bedrijf (Social Media Engagement Funnel), hoe actief ze op internet en social media kanalen zijn (Social Technographics Ladder), of hoeveel ze van zichzelf laten zien (Social Media Usage Framework). Ga vervolgens na wie de doelgroep is en onderzoek door middel van vragenlijsten of kwantitatief onderzoek onder de klanten en niet-klanten, waar ze zich bevinden. Plot dit in een grafiek of één van de Weergavemodellen, zoals hier genoemd.

SocialMediaModellenBoekVerder nog iets?
Zijn er nog andere vragen die je krijgt, die niet hierboven genoemd staan? Bekijk eens de verschillende categorieën en kijk wat je er uit kunt halen. De belangrijkste modellen staan ook in het Social Media Modellenboek, waar ze nog verder uitgewerkt staan. Hier vind je ook cases en combinaties van meerdere modellen, die nog meer inzichten verschaffen.

De 2016-versie van het Social Media Landscape

Social Media Landscape - Fred CavazzaHalverwege dit jaar heeft Fred Cavazza een update aangebracht aan zijn langlopende model, het Social Media Landscape. Sinds 2008 publiceert hij dit overzicht van Social Media kanalen in verschillende categorieën. In de loop van de jaren is gebleken dat het lastig is om platformen die enkel ‘social’ zijn te categoriseren. Ook messaging apps en samenwerkingsplatformen komen om de hoek kijken.

Dit jaar heeft Cavazza gekozen voor een zeshoek, om te benadrukken welke zes kernactiviteiten bij de Social Media platformen horen. Sommige voldoen namelijk aan meerdere kernactiviteiten.

Het volledige vernieuwde model is te vinden op de pagina op deze website en in de blog van Cavazza zelf op fredcavazza.net.

Groeien in Social Media door Maslow’s leercurve

Social Media GroeimodelAbraham Maslow wordt regelmatig aangehaald of als inspiratiebron gebruikt voor literatuur of modellen. Zoals we bij de Social Media Modellen ook zien, gaat het dan vaak om zijn wereldberoemde Piramide. Social Media expert Corinne Keijzer gebruikt als inspiratie voor haar volwassenheidsmodel echter een andere theorie van Maslow: de leercurve.

Naar onbewust bekwaam
Het ultieme doel voor organisaties, kijkende naar het gebruik van Social Media, is dat medewerkers zeer bekwaam zijn, maar dit alles onbewust doen. Zo zit het in het DNA van de medewerkers. Het model is een volwassenheidsmodel, waarbij er van onbewust onbekwaam (waar steeds minder organisaties zich in bevinden) naar onbewust bekwaam wordt gegaan.

Tijdens dit proces worden medewerkers gekwalificeerder, wordt er een plan of Social Media Strategie ontwikkeld en zijn doelen, doelstellingen en doelgroepen in kaart gebracht. Uiteindelijk worden ook andere afdelingen en marketing- en communicatiemiddelen (online en offline) op één lijn gebracht.

Het volledige model en de vier fasen is terug te lezen op de specifieke pagina over het Social Media Groeimodel of op de website van Corinne Keijzer.

Doelen en strategie bepalen de focus (modellencombinatie)

POST methode - Social Media Strategie - ForresterDe POST Methode bestaat uit ‘slechts’ vier onderdelen, maar de beknoptheid van dit model is juist de kracht. Je gebruikt de vier kernelementen (doelgroep, doelen, strategie en technologieën) om invulling te geven aan het social media beleid en de basis te leggen. Het is vervolgens vrij te bepalen hoe deze elementen ingevuld kunnen worden. Op deze website staan meerdere modellen die aan deze vierdeling gekoppeld kunnen worden:

  • People (doelgroep): De modellen in de categorie Weergave bekijken de doelgroep vanuit verschillende perspectieven. In het boek van Forrester waar het POST-acronym wordt uitgelegd, wordt het Social Technographics Profile aangehaald om aan deze stap invulling te geven.
  • Objectives (doelen): In het model worden wat voorbeelden van doelen aangehaald en deze vertonen sterke gelijkenissen met de modellen in de categorie Focusmodellen. Zelf noemen de makers van het model de speerpunten listening, talking, energizing, supporting en embracing.
  • Strategy (strategie): De modellen die gaan over Implementatie & Strategie vullen dit element in. Maar de termen Innoveren en Co-creëren, zoals genoemd in het POST-model, vinden we ook in de Focusmodellen terug.
  • Technologies (technologieën): De social media kanalen en websites die genoemd worden bij de Kanalen & Platformen zijn de input voor dit onderdeel van het model. Het omvat de keuze voor één of meerdere social media platformen of een specifieke categorie waar de focus op gelegd kan worden.

Aan de andere kant hebben we het Social Media Ambitie Model. Deze bevat zés focuspunten, welke volgens het POST-model zowel binnen objectives als binnen strategy vallen. De doelen vormen de Social Media Model - Social Media Ambitie Modelonderste helft van het Ambitie Model (observeren, reageren, participeren). Deze hebben met name de focus op wat organisaties willen bereiken en wat ze willen doen. De strategie gaat over het gebruik van social media om de klantrelatie te veranderen. Dit wordt bereikt door de doelgroep in te zetten als ambassadeurs, om ze innovatieve concepten en ideeën te laten aandragen en om trajecten rondom co-creatie te ondernemen. De bovenste lagen (faciliteren, creëren, innoveren) van het Ambitie Model onderschrijven dit perspectief.

Samenvattend: het Social Media Ambitie Model bevat twee hoofdcategorieën focuspunten, te weten de strategische focuspunten en de doelmatige focuspunten. Deze tweedeling is te vergelijken met organisaties in een experimentele fase, waar observeren en reageren vaak de eerste stappen op social media gebied zijn en ook de organisaties die het medium zich inmiddels eigen hebben gemaakt. De tweede groep richt zich op social media gebruikers die mee willen denken met het bedrijf. Zij faciliteren gesprekken en thema’s en op die manier maken zij gebruik van social media op een strategische manier.

Van inzicht naar optimalisatie: het IDEO-model

Steeds vaker komen modellen en strategie pas in beeld, nadat er druk geëxperimenteerd is met Social Media en er positieve of negatieve ervaringen geweest zijn. Om de social inspanningen naar een hoger niveau te tillen is een strategisch stappenplan nodig. Online Communicatiebureau Presenter heeft hiervoor het IDEO-model ontwikkeld.

Social Media Modellen - Social IDEO modelHet model bestaat uit vier opeenvolgende stappen, die mijns inziens best nog in een cyclus gegoten hadden kunnen worden. Stap 1 (Inzichten) zorgt voor de strategische richting en laat je heroriënteren wat je wilt doen op Social Media. Vervolgens worden je doelen vastgesteld (stap 2) en komt de executiefase (stap 3) in beeld. Tijdens deze fase zal stap 4 continu in beeld zijn: evalueren en bijsturen (Optimalisatie).

De toelichting van het model is te lezen op dekrachtvancontent.nl.

Social Media Landscape 2015: nieuw en verbeterd

Elk jaar vernieuwd de Fransman Fred Cavazza zijn kijk op het Social Media landschap en legt dit vast in een verbeterde versie van zijn model, het Social Media Landscape model. Hij vindt het noodzakelijk dat dit model elk jaar wordt geüpdatet, vanwege de snelle ontwikkelingen op dit gebied.

Social Media Model - Social Media Landschap 2015

In de toelichting in zijn blogpost meldt Cavazza dat er een aantal belangrijke verschuivingen hebben plaatsgevonden. Zo is Google+ zo goed als uitgefaseerd en verdient het daarom geen plek meer in het model. Een andere ontwikkeling is livestreaming (Periscope en Meerkat) apps, maar ook hebben GIF-hosting services en projectmanagement tools een plek gekregen.

Zoals in het model te zien is, worden er geen strakke kaders of lijnen getrokken tussen al deze platformen, apps en sociale netwerken. Dat maakt het onoverzichtelijk. Het feit dat zelfs Slack een plekje heeft verworven in dit model, maakt de titel Social Media landscape niet meer ladingdekkend. Het feit dat de grenzen in dit model vervagen, geeft echter wel aan dat in de ‘echte’ digitale wereld ook grenzen tussen platformen en tools vervagen.

Cavazza licht nog enkele andere zaken toe in zijn blogpost. De voorgaande versies zijn tevens op deze pagina te bekijken.

In vier fasen naar business impact met Social Media

Managers en leidinggevenden verlangen resultaten die positief zijn voor de business. Het verkrijgen van business impact en een positieve return-on-investment (ROI) is met name via Social Media kanalen een hele opgave. Tenminste, het meetbaar maken van deze impact.

Het Vierfasenmodel is één van de modellen die zorgen voor inzicht in doelstellingen en meeteenheden. De fase van het meten van likes en volgers zijn de meeste organisaties al voorbij. Maar wat komt daarna? In het Vierfasenmodel worden tevens andere metrics opgesomd die zorgen voor business impact. Engagement en Invloed zijn twee categorieën die aangeven dat er meer onder de zon is dan volgers en likes (bereik).

Vierfasenmodel - ROI Modellen - Social Media ModellenUiteindelijk willen we komen tot Action: het bewerkstelligen dat een klant, prospect of bezoeker een actie uitvoert. Voor webshops kan het kopen van een product zo’n actie zijn. Maar verkoop je peperdure auto’s, woningen of andere luxegoederen? Dan is een het opnemen van contact of een inschrijving voor een nieuwsbrief al een heel mooi resultaat.

Dit model is een prachtig uitgangspunt om te meten wat écht belangrijk is. Recentelijk schreef ik hier nog een korte toelichting over op Managementboek.nl. Lees hier deze toelichting.

Bepaal je niveau en maak stappen op Social Media

Social Readiness Model - Social Media ModellenOm te beoordelen hoever een bedrijf is in het gebruik van Social Media, kun je het Social Readiness Model, ontwikkeld door Jungle Minds in 2012, gebruiken. Ieder bedrijf is in te delen in een fase uit dit model. Als ondernemer kun je ook voor jezelf bepalen waar je naar wilt doorgroeien én hoe je dat moet doen. In deze blogpost licht ik het model toe.

De fasen van het model
Een bedrijf dat een Social virgin is heeft Social Media niet georganiseerd. Dit bedrijf ‘zendt’ vooral productgerichte informatie en lokt weinig interactie uit.

Bedrijven in een Social junior fase hebben Social Media meestal bij één persoon of afdeling belegd. De berichten zijn productgericht en vaak eenrichtingsverkeer. Soms worden er Social Media tools ingezet om te luisteren en/of te zenden.

Continue reading

De bouwstenen van Social Business beleid

De impact die Social Media op organisaties heeft, is steeds beter te merken. Op zowat elke functie en op elke afdeling hebben deze ontwikkelingen invloed. Dat heeft implicaties voor het besturen van een organisatie, het creëren van een beleid en het monitoren van de uitvoering.

Charlene Li en Ed Terpening van Altimeter Group hebben recentelijk een kader opgesteld op basis van uitgebreid onderzoek. In dit kader worden de vier bouwstenen van een Social Business Governance vastgesteld. Deze bouwstenen zijn niet zeer verrassend, het gaat uiteindelijk om je mensen, het beleid, het proces en de uitvoering. Toch is het fijn om weer eens 4 P’s te zien die wél actueel zijn.

Social Media Businesses: Framework for Governance

In deze blog wordt het kader geïntroduceerd, maar er is ook een ingekorte toelichting in deze presentatie te vinden.

Nieuw Social Media Model: Social Media Roadmap

Social Roadmap / Social Media ModellenEen ‘roadmap’ spreekt tot de verbeelding. Zeker als het gaat om het vaak lastig te omkaderen vakgebied Social Media. Laura Hamer heeft op basis van gesprekken met overheid en bedrijfsleven, een model uitgedacht wat een roadmap moet zijn op Social Media gebied.

Hamer heeft zich naar mijn mening beperkt tot de essentie van communicatie op sociale netwerken. Zenden, reageren en engagement zijn de drie fasen waarin een organisatie zich kan bevinden. De andere as van het model gaat over bereik, welke afgezet dient te worden tegen het totale bereik wat mogelijk is in je bedrijfstak.

Het traject dat door een organisatie moet worden afgelegd moet zelf bepaald worden. Dit model geeft daar mijns inziens geen uitsluitsel over. Het is daarom geen model om uitgebreide strategie-trajecten mee te begeleiden. Het geeft echter wel goed weer dat bereik en verbinding twee essentiële onderdelen zijn op Social Media gebied. Gebruik het model daarom ook met name als basis voor gesprekken over de inzet en het gebruik van de sociale netwerken door organisaties.

De complete uitleg van het model vind je hier >>